Rata wygląda jak jedna kwota na wyciągu, ale bank składa ją z dwóch części i przelicza co miesiąc od nowa. Kiedy raz zobaczysz, jak to działa, przestają dziwić zarówno wysokie odsetki na starcie, jak i efekt nadpłaty.
- •Odsetki w racie to zawsze saldo × oprocentowanie ÷ 12 — reszta raty to kapitał.
- •Przy racie równej na początku kapitału jest mało, bo saldo jest największe.
- •Nadpłata działa, bo od razu zmniejsza saldo, od którego liczone są kolejne odsetki.
Dwie części każdej raty
Część odsetkowa to cena za pożyczone pieniądze: bank mnoży bieżące saldo przy raty przez oprocentowanie i dzieli przez dwanaście. Przy saldzie 574 280 zł i stawce 5,74% wychodzi około 2 747 zł — i tyle odsetek jest w najbliższej racie.
Część kapitałowa to wszystko, co zostaje z raty po odjęciu odsetek. Tylko ona zmniejsza dług. Przy racie 3 786 zł kapitału jest więc około 1 039 zł.
Skąd bierze się wysokość raty
Przy ratach równych bank dobiera ratę tak, żeby przy zadanym oprocentowaniu spłacić całe saldo dokładnie w zaplanowanej liczbie miesięcy. To jedno równanie z jedną niewiadomą — stąd wzór na ratę annuitetową.
Gdy zmienia się oprocentowanie, bank podstawia nową stawkę i pozostałą liczbę rat, a następnie przelicza ratę od aktualnego salda. Okres się nie zmienia — zmienia się kwota.
Policz ratę dla swoich liczb →Dlaczego na początku spłacasz głównie odsetki
Odsetki liczone są od salda, a saldo na starcie jest największe. Dlatego w pierwszych latach proporcje są niekorzystne, a dług topnieje powoli.
Z każdą ratą saldo jest mniejsze, więc odsetek ubywa, a kapitału w tej samej racie przybywa. Pod koniec kredytu prawie cała rata to już kapitał.
Co z tego wynika w praktyce
Każda złotówka nadpłaty trafia wprost w saldo, więc od następnego miesiąca odsetki są liczone od mniejszej kwoty. Dlatego nadpłaty na początku kredytu dają dużo większy efekt niż te same kwoty na końcu.
Z tego samego powodu różnica kilkunastu złotych między ratą z kalkulatora a ratą w banku to zwykle zaokrąglenia i liczba dni w miesiącu, a nie błąd w wyliczeniach.
Jak czytać harmonogram spłaty →Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą finansową ani ofertą. Warunki Twojego kredytu wynikają z umowy z bankiem.
