SŁOWNIK
Pojęcia hipoteczne
bez żargonu.
Każde hasło najpierw prostymi słowami, potem technicznie — tak, żeby dało się je porównać z tym, co jest w umowie kredytowej.
Całkowity koszt kredytu
KOSZTYPROSTYMI SŁOWAMI
Wszystko, co oddasz bankowi ponad pożyczoną kwotę: odsetki, prowizje, ubezpieczenia i opłaty.
TECHNICZNIE
Suma kosztów ponoszonych przez kredytobiorcę w całym okresie kredytowania. Dla kredytu o zmiennym oprocentowaniu jest szacunkiem — realna wartość zależy od przyszłych stóp procentowych i ewentualnych nadpłat.
Kalkulator kredytu →Harmonogram spłaty
SPŁATAPROSTYMI SŁOWAMI
Lista wszystkich rat do końca kredytu, z podziałem na kapitał i odsetki.
TECHNICZNIE
Załącznik do umowy aktualizowany po każdej zmianie oprocentowania, nadpłacie lub zmianie okresu. Pokazuje saldo po każdej racie — to najprostszy sposób na sprawdzenie, ile realnie zostało do spłaty.
Zobacz harmonogram →Hipoteka
PODSTAWYPROSTYMI SŁOWAMI
Zabezpieczenie kredytu na Twojej nieruchomości. Mieszkanie jest Twoje, ale bank ma do niego prawo, dopóki nie spłacisz długu.
TECHNICZNIE
Ograniczone prawo rzeczowe wpisane do księgi wieczystej nieruchomości. Jeśli kredyt nie jest spłacany, bank może dochodzić należności z nieruchomości przed innymi wierzycielami. Hipoteka wygasa po spłacie kredytu, a wpis wykreśla się na wniosek właściciela.
Kapitał
PODSTAWYPROSTYMI SŁOWAMI
Kwota, którą faktycznie pożyczyłeś od banku. To ta część raty, która realnie zmniejsza Twój dług.
TECHNICZNIE
Saldo zadłużenia pozostałe do spłaty. Każda rata dzieli się na część kapitałową (pomniejsza saldo) i odsetkową (koszt). Na początku kredytu część kapitałowa jest najmniejsza, bo odsetki nalicza się od najwyższego salda.
Harmonogram spłaty →Księga wieczysta
FORMALNOŚCIPROSTYMI SŁOWAMI
Publiczny rejestr, w którym zapisany jest stan prawny nieruchomości — właściciel, hipoteki, ograniczenia.
TECHNICZNIE
Prowadzona przez sąd rejonowy, dostępna online po numerze KW. Dział II wskazuje właściciela, dział IV — hipoteki. Wpis hipoteki na rzecz banku jest warunkiem zakończenia okresu ubezpieczenia pomostowego.
LTV
PODSTAWYPROSTYMI SŁOWAMI
Stosunek długu do wartości mieszkania, w procentach. 80% LTV znaczy, że bank finansuje 80% ceny.
TECHNICZNIE
Loan to Value — iloraz kwoty kredytu i wartości nieruchomości przyjętej przez bank (z operatu szacunkowego). Banki różnicują marże progami, najczęściej przy 80%. LTV spada wraz ze spłatą kapitału, więc po kilku latach można negocjować warunki.
Kalkulator LTV →Marża banku
OPROCENTOWANIEPROSTYMI SŁOWAMI
Stała część oprocentowania, czyli zarobek banku. Ustalana przy podpisaniu umowy i zwykle się nie zmienia.
TECHNICZNIE
Marża jest zapisana w umowie i obowiązuje przez cały okres kredytowania. Umowa może przewidywać jej podwyższenie w określonych sytuacjach (np. do czasu wpisu hipoteki) albo obniżenie za korzystanie z produktów banku. Marża zależy m.in. od LTV.
Nadpłata
SPŁATAPROSTYMI SŁOWAMI
Wpłata ponad zwykłą ratę. Zmniejsza dług, a przez to wszystkie przyszłe odsetki.
TECHNICZNIE
Przy nadpłacie wybierasz skutek: skrócenie okresu kredytowania (rata bez zmian, największa oszczędność na odsetkach) albo obniżenie raty (okres bez zmian). Dyspozycję trzeba złożyć zgodnie z umową — inaczej bank zastosuje wariant domyślny.
Kalkulator nadpłaty →Odsetki
PODSTAWYPROSTYMI SŁOWAMI
Cena, jaką płacisz bankowi za pożyczone pieniądze. Liczone od tego, ile jeszcze zostało do spłaty.
TECHNICZNIE
Odsetki nalicza się od bieżącego salda kapitału według oprocentowania podzielonego na okresy miesięczne. Dlatego każda nadpłata zmniejsza nie tylko dług, ale i wszystkie przyszłe odsetki od tej kwoty.
Kalkulator kosztu odsetek →Operat szacunkowy
FORMALNOŚCIPROSTYMI SŁOWAMI
Wycena mieszkania przygotowana przez rzeczoznawcę. Bank liczy z niej LTV.
TECHNICZNIE
Dokument sporządzany przez rzeczoznawcę majątkowego, ważny zwykle 12 miesięcy. Bank może wymagać wyceny z własnej listy rzeczoznawców; jej koszt ponosi kredytobiorca i wlicza się do całkowitego kosztu kredytu.
Oprocentowanie
OPROCENTOWANIEPROSTYMI SŁOWAMI
Ile procent rocznie kosztuje Twój kredyt. Składa się z dwóch części: marży banku i stawki referencyjnej.
TECHNICZNIE
Oprocentowanie nominalne = marża + wskaźnik referencyjny (np. WIBOR lub WIRON) albo stawka stała przez ustalony okres. Nie obejmuje prowizji i ubezpieczeń — te widać dopiero w RRSO.
Kalkulator zmiany oprocentowania →Oprocentowanie okresowo stałe
OPROCENTOWANIEPROSTYMI SŁOWAMI
Przez kilka lat rata nie zmienia się, nawet jeśli stopy procentowe rosną. Potem bank proponuje nowe warunki.
TECHNICZNIE
W kredytach hipotecznych okres stałej stopy wynosi co najmniej 5 lat. Przed jego końcem bank przedstawia propozycję na kolejny okres — stałą albo zmienną. Zmiana warunków po tym okresie to najczęstszy moment na rozważenie refinansowania.
Policz ratę po zmianie stopy →Prowizja
KOSZTYPROSTYMI SŁOWAMI
Jednorazowa opłata za udzielenie kredytu, liczona jako procent pożyczanej kwoty.
TECHNICZNIE
Pobierana przy uruchomieniu kredytu lub kredytowana razem z nim. Często wynosi 0% w zamian za wyższą marżę albo zakup dodatkowych produktów — dlatego oferty porównuje się przez RRSO, a nie samą prowizję.
Rata malejąca
SPŁATAPROSTYMI SŁOWAMI
Pierwsze raty są wyższe, ale każda kolejna jest niższa, a łącznie oddajesz mniej odsetek.
TECHNICZNIE
Część kapitałowa raty jest stała (kwota kredytu podzielona przez liczbę rat), a odsetki maleją wraz z saldem. Wymaga wyższej zdolności kredytowej, bo bank liczy ją od najwyższej, pierwszej raty.
Porównaj rodzaje rat →Rata równa (annuitetowa)
SPŁATAPROSTYMI SŁOWAMI
Co miesiąc płacisz tyle samo. Na początku większość raty to odsetki, z czasem coraz więcej kapitału.
TECHNICZNIE
Rata annuitetowa jest stała przy niezmiennym oprocentowaniu; proporcja kapitału do odsetek zmienia się z każdą ratą. Przy oprocentowaniu zmiennym bank przelicza ratę po każdej aktualizacji wskaźnika.
Kalkulator raty →Refinansowanie
FORMALNOŚCIPROSTYMI SŁOWAMI
Przeniesienie kredytu do innego banku na lepszych warunkach — z nową umową i nowymi kosztami.
TECHNICZNIE
Nowy bank spłaca dotychczasowy kredyt i ustanawia własną hipotekę. Do rachunku trzeba doliczyć wycenę nieruchomości, prowizję, opłaty sądowe i ewentualne ubezpieczenie pomostowe. Opłaca się, gdy oszczędność na racie zwróci te koszty w rozsądnym czasie.
Porównaj oprocentowanie →RRSO
KOSZTYPROSTYMI SŁOWAMI
Jedna liczba, która pokazuje całkowity koszt kredytu — dlatego jest wyższa niż samo oprocentowanie.
TECHNICZNIE
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania obejmuje odsetki oraz pozostałe koszty: prowizję, ubezpieczenia wymagane do udzielenia kredytu, opłaty przygotowawcze. Liczona według wzoru z ustawy o kredycie hipotecznym, służy do porównywania ofert o różnej strukturze opłat.
Ubezpieczenie pomostowe
KOSZTYPROSTYMI SŁOWAMI
Dopłata do raty za okres, zanim sąd wpisze hipotekę do księgi wieczystej.
TECHNICZNIE
Podwyższenie marży lub osobna opłata obowiązująca od uruchomienia kredytu do prawomocnego wpisu hipoteki. Po uzyskaniu wpisu bank zwraca pobrane z tego tytułu kwoty — obowiązek zwrotu wynika z przepisów obowiązujących od 2023 roku.
Wakacje kredytowe
SPŁATAPROSTYMI SŁOWAMI
Zawieszenie spłaty raty na ustalony czas. Kredyt się nie skraca — przesuwa się jego koniec.
TECHNICZNIE
Ustawowe wakacje kredytowe dotyczą kredytów złotowych na własne potrzeby mieszkaniowe i są dostępne w okresach wskazanych w przepisach. Zawieszone raty nie są umarzane: okres kredytowania wydłuża się o liczbę zawieszonych miesięcy, a odsetki naliczają się dalej od pozostałego kapitału.
Wcześniejsza spłata
SPŁATAPROSTYMI SŁOWAMI
Spłacenie całości długu przed terminem. Czasem bank pobiera za to prowizję — sprawdź w umowie.
TECHNICZNIE
Ustawa o kredycie hipotecznym ogranicza rekompensatę: przy oprocentowaniu zmiennym bank może ją pobrać tylko w pierwszych 36 miesiącach, do 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż odsetki za rok. Dla okresu stałej stopy zasady rozliczenia określa umowa.
Kalkulator wcześniejszej spłaty →WIBOR
OPROCENTOWANIEPROSTYMI SŁOWAMI
Wskaźnik pokazujący, ile kosztuje pieniądz na rynku międzybankowym. To ta część oprocentowania, która się zmienia.
TECHNICZNIE
Warsaw Interbank Offered Rate — stawka, po jakiej banki deklarują pożyczanie sobie środków. W kredytach hipotecznych stosuje się najczęściej WIBOR 3M lub 6M; zgodnie z umową bank aktualizuje ratę co trzy lub sześć miesięcy.
Sprawdź wpływ na ratę →WIRON
OPROCENTOWANIEPROSTYMI SŁOWAMI
Nowy wskaźnik, który ma zastąpić WIBOR. Liczony z rzeczywistych transakcji, a nie z deklaracji banków.
TECHNICZNIE
Warsaw Interest Rate Overnight — wskaźnik oparty na transakcjach depozytowych overnight instytucji finansowych i przedsiębiorstw. Stosowany jako składana stawka za miniony okres, więc reaguje na zmiany stóp z opóźnieniem w stosunku do WIBOR-u.
Wkład własny
PODSTAWYPROSTYMI SŁOWAMI
Część ceny mieszkania, którą pokrywasz z własnych pieniędzy. Im wyższy, tym tańszy kredyt.
TECHNICZNIE
Zgodnie z Rekomendacją S wkład własny wynosi zwykle co najmniej 20% wartości nieruchomości; banki dopuszczają 10% przy dodatkowym zabezpieczeniu lub ubezpieczeniu niskiego wkładu. Wkład własny wprost wyznacza LTV, a przez to marżę.
Kalkulator LTV →Zdolność kredytowa
FORMALNOŚCIPROSTYMI SŁOWAMI
Ocena banku, ile możesz pożyczyć, żeby spokojnie spłacać ratę.
TECHNICZNIE
Wyliczana z dochodów, kosztów utrzymania, liczby osób w gospodarstwie domowym, innych zobowiązań i historii w BIK. Banki liczą ją przy oprocentowaniu podwyższonym o bufor, więc zdolność zmienia się razem ze stopami procentowymi.
Kalkulator zdolności →